EYT’yi Kaçıranlara Yeni Umut: 3600, 4500 ve 5400 Günle Emeklilik

EYT düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca çalışan için “kısmi emeklilik” yeniden gündemde. 3600, 4500 ve 5400 günle emeklilik şartları ne? Yaş hesabı nasıl yapılıyor?

Kısmi Emeklilik Yeniden Gündemde

EYT kapsamı dışında kalan ve prim günü eksik olan çalışanlar için kısmi emeklilik önemli bir alternatif olmaya devam ediyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, özellikle 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar için 3600 günle emeklilik hakkının hâlâ geçerli olduğunu belirtiyor.

Ancak sistem; SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’na göre farklılık gösteriyor. En kritik tarih ise 8 Eylül 1999.

8 Eylül 1999 Öncesi Girişte 3600 Günle Emeklilik

Bu tarihten önce sigorta girişi olan SSK’lılar için kısmi emeklilik şartları şöyle:

15 yıl sigortalılık süresi

3600 gün prim

Kadınlarda 50 yaş

Erkeklerde 55 yaş

Ancak yaş şartı sabit değil. Sigorta başlangıç tarihine göre kademeli artış söz konusu.

Örneğin:

8 Eylül 1976 öncesi erkeklerde yaş şartı 55

1 Nisan 1981 öncesi kadınlarda yaş şartı 50

Bu tarihler ilerledikçe yaş sınırı da yükseliyor.

Yaş Hesabı Nasıl Yapılıyor?

Emin Yılmaz’a göre emeklilik yaşı üç ayrı kritere göre belirleniyor ve en yüksek yaş geçerli sayılıyor:

15 yılın dolduğu tarih
3600 günün tamamlandığı tarih
50 (kadın) veya 55 (erkek) yaşın dolduğu tarih

Bu üç hesaplamadan hangisi daha ileri bir yaşa işaret ediyorsa, emeklilik yaşı o oluyor.

1999–2008 Arası Girişlerde 4500 Gün Şartı

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi olanlar için kısmi emeklilik şartları değişiyor:

25 yıl sigortalılık

Kadınlarda 58 yaş

Erkeklerde 60 yaş

4500 gün prim

Bu grupta yaş şartı daha yüksek ve sigortalılık süresi daha uzun.

2008 Sonrası 5400 Gün ve 65 Yaş Sınırı

1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için 5510 sayılı yasa geçerli. Bu dönemde:

Prim gün sayısı 4600’den başlayıp kademeli olarak 5400’e çıkıyor

Emeklilik yaşı kademeli artışla 65’e kadar yükselebiliyor

Bu nedenle yeni sigortalılar için kısmi emeklilik daha geç yaşta mümkün oluyor.

Doğum ve Askerlik Borçlanması Avantaj Sağlar mı?

Borçlanma bazı durumlarda emeklilik tarihini öne çekebiliyor:

Erkeklerde askerlik sigorta başlangıcından önce yapılmışsa, borçlanma başlangıç tarihini geri çekebiliyor.

Kadınlarda sigorta sonrası doğum gerçekleşmişse, doğum borçlanması prim gününü tamamlamaya yardımcı oluyor.

Ancak borçlanma her durumda yaş şartını düşürmüyor; yalnızca başlangıç tarihini etkilediği ölçüde avantaj sağlayabiliyor.

Yeni Kademeli Emeklilik Gelir mi?

Emin Yılmaz’a göre şu an için hükümet kanadında yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi hazırlığı görünmüyor. Ancak ilerleyen dönemde talepler doğrultusunda yeni bir adım atılması ihtimal dışı değil.

Kısmi Emekli Maaşı Daha mı Düşük?

Genel kural şu: Prim günü az olanın maaşı da daha düşük olur.

Ancak mevcut sistemde “alt sınır aylığı” uygulaması bulunuyor. Hazine desteğiyle en düşük emekli maaşı 20.000 TL’ye tamamlanıyor. Bu nedenle asgari ücret seviyesinde prim ödeyenler için kısmi ya da tam emeklilik arasında belirgin fark oluşmayabiliyor.

Yüksek prim ödeyenlerde ise kısmi emeklilikle tam emeklilik arasında maaş farkı ortaya çıkabiliyor.