Dış Dünya İle Yüzleşme

 

Diana Kimpton'ın web sitesinden alıntıdır. Detaylı bilgi ya da kullanım hakkı için www.specialchild.co.uk sitesini ziyaret ediniz.

Bir bebek doğduğunda çevremizdeki arkadaş ve akrabalardan ortak bir takım sosyal tepkiler gelir. "Kaç kilo doğduğu", "Cinsiyeti" ve geleneksel birtakım sorular… Fakat doğan çocuk problemli ise veya daha sonradan problemleri ortaya çıkarsa sosyal geleneklerde verilecek olan tepkilere ilişkin bir kılavuz olmadığından etrafınızdakiler size ne söyleyeceklerini ya da soracaklarını bilemezler.

Bazı insanlar durumla başa çıkabilir bu nedenle sizin için ve bebeğiniz için duyduğu endişe ve üzüntüyü dile getirebilir. Bazıları ise sizin için az ya da çok endişelendiği anlamına gelmese de sadece sizin ihtiyaçlarınızı anlamakta güçlük çektiği için doğru kelimeyi bulabilme konusunda başarılı olamayabilir. Söyledikleri şeyler sizi rahatlatmayı amaçlıyor olsa da sizi daha kötü bile yapabilir. “Daha iyi bir yönden bakmaya çalış, her şey daha kötü olabilirdi” şeklinde söylenenler (SARP'IN ANNESİNİN YORUMU: Türkiye'de bu soru şöyle bir hal alır: "İki iyilikten birisi, kızım sen sağlıklı olan evladının kıymetini bil"...) iyi niyetle size yardımcı olmak için söylenmiş olsa da canınızı yakabilir. (SARP'IN ANNESİNİN YORUMU: "Ya ölsün ya da iyileşsin????" Hem de ne kalp acısı, ben ne ilk başta duyduğumda ne de son zamanlarda duyduğumda bu yorumu bir türlü iyiye yoramadım???) Sizin neler hissettiğinizi henüz anlayamayan bu kişilerin söylediklerini sonsuza dek kınamamaya çalışın, muhtemelen onlar da elinden geldiğince yardımcı olmak için çabalıyorlardır.

Bazı arkadaşlarınız bu yeni durumu kabul edebilmek için ve sizinle konuşmak için kendini hazır hissetmeyi bekliyor olabilir. Tabii, bazıları heyecanlarının ve üzüntülerinin üstesinden gelip sizinle iletişim kurar ama bazıları hiçbir zaman bu duruma adapte olamayabilir. Bu tip sıkıntıları engellemek için yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur, bu davranışları ile sizi yaralamalarına izin vermeyin ve bırakın gitsinler. Yeni arkadaşlarınız onların yerini zaten alacaktır.

Eğer çocuğunuzun dış görünümünde herhangi bir anomali yoksa çocuğunuza koyulan teşhisin size olan etkisi başkaları tarafından algılanamayabilir. Bu, onların farkında olmadan sizi acıtacak şeyler söylemesine sebep olabilir. Kasıtlı olmasa da hoş olmayan bir şey söyleyerek sizi yaraladıklarının farkında dahi olmayabilirler. Eğer bir arkadaşınız ya da akrabanız bu şekilde densizce konuşup sizi üzüyorsa hassasiyetiniz geçene kadar onunla bir araya gelmemeye çalışın.

İnsanlarla Konuşma

İlk başta çok yakınınızdaki kişiler sizinle karşılaşınca zorlukla iletişim kurabilirler. Çevrede oluşan dedikodularla çocuğunuzda bir sıkıntı olduğunu duymuşlardır fakat bizde olduğu gibi şayet bilgiler oradan buradan gelen yalan yanlış ve yarım yamalaksa size ne diyeceklerini bilemezler. Siz de onların ne duyduğunu bilemediğiniz için konuşurken zorluk çekebilirsiniz. En kolay sorgu şöyle başlar: “ Bebeğin nasıl”… Bu soru aslında oğlum için sıradan sorulmuş bir soru muydu ya da onun kistik fibroz olduğunu bildiği için sorduğu bir soru muydu hiçbir zaman anlayamadım.

Eğer çocuğunuzun bu durumunu herkesle ulu orta konuşmak sizi rahatsız edecekse konuşmayı güvenli bir yere çekebilirsiniz. Rahatsız olmuyorsanız konuyu siz gündeme getirip çocuğunuzun problemleri hakkında konuşabilirsiniz. Açıklarken doğru sözleri seçmeye dikkat edin. Örneğin: Mongol demektense, Down Sendrom, Spastik demektense Serebral Palsi, demeye çalışın. Çoğu insan sizin liderliğinizde hareket eder. Birçok insan yeni tanıştığı kişilere çocuğu ile ilgili sıkıntıları ilk başta söyleyerek daha sonra söylediğinde duyacağı çekinceleri egale etmeyi tercih eder.

Eğer birileri çocuğunuzun yanında sanki yokmuş gibi davranıyorsa konuşmayı hemen siz yönlendirin. Özellikle çocuğunuz ağır bir şekilde özürlü ise, bazı düşüncesiz insanların “Bu tip çocukların ölmesine izin verilmelidir” şeklinde konuşabilirler. Çocuğunuzun uğruna tüm bunların üstesinden gelip onunla aynı fikirde olmadığınızı muhakkak belirtin ve çocuğunuzun duyduğu her şeyi anladığını söyleyin.

Yardım Etme Konusunda Aşırıya Kaçanlar

Bazı insanlar size gereğinden fazla yardımcı olmak isteyebilir. Bu durum özellikle çocuğunuz yalnız başına bir şey yapmak isterken başınıza gelebilir. Çocuğunuzun geç gelişmesi bazılarını çok üzebilir ve kendilerini yardım etmek zorunda hissedebilirler. Bu rahatsız edici olabilir bu yüzden gelmekte olan tehlikeyi baştan durdurmaya çalışın. Gereksiz bir şekilde yardım etmek isteyen birisi olursa onu hemen durdurun ve bunun neden gereksiz olduğunu anlatın.

Biliyorum bunu yapmak çok güç olacak ama mümkün olduğunca toleranslı ve kibar olmaya çalışın. Şayet kabalık ederseniz o kişinin gerçekten yardıma ihtiyacı olan birine el uzatmasının da önünü kesmiş olabilirsiniz. Unutmayın, sizin oluşturduğunuz bu model uzun yıllar çocuğunuz büyüyünceye kadar bu şekliyle devam edecek. O anda çocuğunuzun yanında siz olduğunuz için her türlü yardımı sağlayabileceksiniz ancak çocuğunuz ilerde yalnız kaldığında çevresinde ona yardım edebilecek nitelikte insanların sınırlı sayıda olacağı gerçeğini de kabul etmelisiniz.

Kaba Yorumlar

Yabancıların bu denli müdahaleci olmaları beni gerçekten hep şaşırtır. “Onu saklasan iyi edersin”, "Böyle kötü öksüren bir çocuğu doktora götürmelisin” gibi yorumlar çok da sıra dışı değildir. Onlara verebileceğiniz en iyi cevaplardan biri görmezlikten gelmek olacaktır, tabii bu kişileri bir daha görmeyecekseniz. Veya ona, seni ilgilendirmez de diyebilirsiniz ya da anında bir cevap yapıştırıverirsiniz. Bu etkili olsa da sizi daha da sinirlendireceği için gerileceksiniz.

Üçüncü yöntemse bu kişilere özet bir bilgi vererek gerilime hiç yer bırakmadan yorumları durdurmaktır. Bu özellikle daha sonra tekrar karşılaşma imkanınız olan yabancılar için kullanabileceğiniz etkili bir yöntemdir. (Örnekse: Market çalışanları) Çocuğunuza ait tüm detayları vermenize de gerek yoktur. Kendinizi rahat hissederek çok basit açıklamalar yapın, çocuğunuzun duyamadığı, göremediği ya da öğrenim güçlüğü çektiği gibi…

Gözlerini Diken Bakışlar

Dışarıdan bakınca engelli olduğu belirgin olan çocuk aileleri için en ortak problemdir, gözlerini dikip öylece bakanlar… Aslında farklı görünen herkes için bu tür bakışlar rahatsız edici bir durumdur, tek yumurta ikizi aileleri de aynı problemle sürekli yüzleşmek zorunda kalırlar. Aslında çocuğunuza uzun uzun bakan herkes çocuğunuzu hoş bulmadığı ya da çocuğunuzun acınacak halde olduğu için bakmaz. Bir çoğu ilgilendiği için ya da merakından bakar. Bunu durdurmanın bir yolu olmadığından üzerinize kalınca bir post giymiş gibi yapın.

Şayet bu durumu tolere edemiyorsanız siz de onlara bakmaya çalışın, bazen işe yarar. Diğer bir yolsa size bakıp duran kişilerle konuşarak çocuğunuzun durumunu açıklamaktır. Şayet meraklarını dindirebilirlerse ilgileri de yok olacaktır.

Evde Saklamayın!

Dışarıdan gelen bu tip tepkilerin çocuğunuzu dışarı çıkarmanıza engel olmasına asla izin vermeyin. Uzun uzun süzmek veya yorum yapmak genelde insanların farklı bir şeyler gördüklerinde verdikleri ilk reaksiyondur. Çocuğunuzu ne kadar çok görürlerse o kadar alışılmamışlıktan uzaklaşacaksınız. Etraftakiler onu görmeye alıştıkça bakışlar ve yorumlar da azalacaktır. Çocuğunuzla birlikte belirli aralıklarla dışarı çıktıkça siz ve çocuğunuz sosyal yaşantının bir parçası olarak kabul edilmiş olacaksınız ve bu sayede birçok insanla buluşup konuşma imkânı da bulabileceksiniz.